ભારતના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ મોખરાનું સ્થાન મેળવતા Delhi–Mumbai Expressway પર નર્મદા નદી ઉપર બનાવાયેલ 2.22 કિલોમીટર લાંબો 8-લેન ‘એક્સ્ટ્રાડોઝ્ડ’ બ્રિજ હવે કાર્યરત થવા જઈ રહ્યો છે. આ બ્રિજ દેશના આધુનિક એન્જિનિયરિંગ અને ટેક્નોલોજીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ માનવામાં આવે છે.
Ankleshwar–મનુબર વિભાગમાં આવેલો આ બ્રિજ ભારતનો પ્રથમ 8-લેન એક્સ્ટ્રાડોઝ્ડ રિવર બ્રિજ છે. નર્મદા નદી જેવી વિશાળ અને જળપ્રવાહથી ભરપૂર નદી ઉપર આટલા વિશાળ માળખાનું નિર્માણ કરવું એ ઇજનેરો માટે એક મોટી પડકારજનક પ્રક્રિયા હતી.
આ બ્રિજના નિર્માણમાં આશરે 32,000 મેટ્રિક ટન સ્ટીલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, ઉપરાંત, જર્મનીમાંથી 700 મેટ્રિક ટન વિશેષ સ્ટે કેબલ્સ આયાત કરવામાં આવ્યા હતા.
બ્રિજના પાયલોન અને પાઈલ્સની ઊંચાઈ આશરે 29 માળની ઇમારત જેટલી છે અને 60 મીટરથી વધુ ઊંડા પાઈલ ફાઉન્ડેશન દ્વારા તેની મજબૂત રચના કરવામાં આવી છે. કુલ 1,238 પ્રીકાસ્ટ સેગમેન્ટ્સનો ઉપયોગ કરીને આ માળખું ઉભું કરવામાં આવ્યું હતું, જેને 150 ટન ક્ષમતા ધરાવતા 8 ગોલિયાથ ક્રેન્સની મદદથી ગોઠવવામાં આવ્યા હતા.
નર્મદા નદીમાં જળસ્તરની અનિશ્ચિતતા, દરિયાઈ ભરતી-ઓટ અને સિસ્મિક ઝોન જેવા પરિબળો વચ્ચે આ બ્રિજનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. નિર્માણ દરમિયાન બે વખત આવેલા પૂરથી તાત્કાલિક માળખાને નુકસાન થયું હતું. તેમ છતાં, પ્રોજેક્ટ ટીમે અડગ રહીને કામ ચાલુ રાખ્યું.
કોરોના લોકડાઉન, મોન્સૂન અને જળપ્રવાહ જેવી મુશ્કેલીઓ હોવા છતાં, 600 મીટરના ટેમ્પરરી સ્ટીલ બ્રિજ તથા ટગબોટ્સ અને બાર્જની મદદથી કામગીરી સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવી.
આ બ્રિજ શરૂ થતાં દિલ્હી અને મુંબઈ વચ્ચેના મુસાફરી સમયમાં આશરે 10થી 12 કલાકનો ઘટાડો થશે. તેનાથી માલસામાનની ઝડપી હેરફેર શક્ય બનશે અને દેશના મહત્વપૂર્ણ ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો વચ્ચે વધુ મજબૂત કનેક્ટિવિટી સ્થાપિત થશે.
આ બ્રિજ ખાસ કરીને Bharuch અને Ankleshwar જેવા ઔદ્યોગિક વિસ્તારો માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. સાથે જ Vadodara, Surat અને મુંબઈ જેવા શહેરો વચ્ચે વેપાર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો થશે.
વિશેષજ્ઞોના મતે, આ નર્મદા બ્રિજ માત્ર એક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ નથી, પરંતુ તે ભારતની ઇજનેરી ક્ષમતા, દૃઢ સંકલ્પ અને આધુનિક વિકાસનું પ્રતિક છે. આ પ્રોજેક્ટ દેશને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
