ભરૂચ,
વિશ્વ પુસ્તક દિવસના અવસરે વાંચન પ્રત્યેની ઘટતી રૂચિ અંગે ઉઠતા પ્રશ્નોને ભરૂચની કે. જે. ચોકસી પબ્લિક લાયબ્રેરીએ તથ્ય આધારિત અને પ્રેરણાદાયક જવાબ આપ્યો છે. મોબાઈલ અને ડિજિટલ યુગ વચ્ચે પણ વાંચનની પરંપરા જીવંત છે અને સતત વિકાસ પામી રહી છે તે અહીં સ્પષ્ટ થાય છે.
વર્ષ 2008માં કે. જે. ચોકસી ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટી ગૌતમભાઈ કાન્તિલાલ ચોકસી દ્વારા જનતા માટે શરૂ કરાયેલ આ લાયબ્રેરી આજે જ્ઞાનનું મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર બની છે. અહીં 55,000થી વધુ પુસ્તકોનો ભવ્ય સંગ્રહ છે, જેમાં ગુજરાતી, હિન્દી, મરાઠી અને અંગ્રેજી ભાષાના પુસ્તકોનો સમાવેશ થાય છે.
દર વર્ષે 5,000થી વધુ લોકો લાયબ્રેરીની મુલાકાત લે છે, જ્યારે 1,200થી વધુ સક્રિય સભ્યો સતત વાંચન સાથે જોડાયેલા છે. ઉપરાંત દર વર્ષે 12થી 15 શાળાઓના લગભગ 1,500થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ લાયબ્રેરીની મુલાકાત લઈને વાંચનની પ્રેરણા મેળવે છે.
લાયબ્રેરીનો 132 વિદ્યાર્થીઓની ક્ષમતા ધરાવતો વાંચન ખંડ આખું વર્ષ વ્યસ્ત રહે છે. ખાસ કરીને પરીક્ષાના દિવસોમાં વિદ્યાર્થીઓનો ઉત્સાહ એટલો વધે છે કે બેઠક વ્યવસ્થામાં વધારો કરવાની જરૂરિયાત ઉભી થાય છે. આ દૃશ્ય સ્પષ્ટ કરે છે કે વાંચન પ્રત્યેનો ઝોક હજુ પણ મજબૂત છે.
ગ્રંથપાલના જણાવ્યા મુજબ, “માહિતી તો AI પણ આપી શકે છે, પરંતુ પુસ્તકો માણસને સંવેદના અને ડહાપણ આપે છે. અક્ષરોમાંથી બનેલા શબ્દો સ્વયં બ્રહ્મ છે, અને પુસ્તકોનું મહત્વ સદાકાળ અખંડ રહેશે.”
લાયબ્રેરી માત્ર વાંચન પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ 215 બેઠકો ધરાવતા ભવ્ય સભાખંડમાં વર્ષ દરમિયાન જ્ઞાનવર્ધક કાર્યક્રમો, સંગીત કાર્યક્રમો, યોગા અને પર્યાવરણ સંબંધિત શિબિરોનું આયોજન કરીને સમાજમાં જાગૃતિ ફેલાવે છે.
ખાસ વાત એ છે કે CA અથવા પોલીસ અધિકારી બન્યા પછી ઘણા યુવાનો લાયબ્રેરીમાં આવી આભાર વ્યક્ત કરે છે. તેમની સફળતા સાથે જોડાયેલું આ સ્થાન ગર્વની લાગણીથી ગુંજી ઉઠે છે.
સ્થાપક ગૌતમભાઈ ચોકસીએ લાયબ્રેરી તેમના પિતાશ્રીની યાદમાં શરૂ કરી હતી, જેમનું સૂત્ર હતું— “સમાજનું છે અને સમાજને પાછું આપવાનું છે.”
આ રીતે, કે. જે. ચોકસી પબ્લિક લાયબ્રેરી સાબિત કરે છે કે વાંચન ઘટ્યું નથી, પરંતુ યોગ્ય માહોલ અને પ્રેરણા મળે તો તે આજે પણ એટલું જ જીવંત અને પ્રભાવશાળી છે.
